Optymalizacja kosztów sprzętu i oprogramowania
Optymalizacja kosztów sprzętu i oprogramowania – kompleksowy przewodnik dla firm
W dzisiejszym dynamicznym środowisku biznesowym optymalizacja kosztów IT stanowi jeden z kluczowych czynników wpływających na konkurencyjność przedsiębiorstwa. Firmy produkcyjne i przemysłowe, które muszą utrzymywać rozbudowaną infrastrukturę informatyczną, szczególnie odczuwają presję związaną z rosnącymi wydatkami na sprzęt komputerowy, sieciowy oraz licencje oprogramowania. Właściwe zarządzanie tymi kosztami pozwala nie tylko zaoszczędzić znaczące kwoty, ale również podnieść efektywność operacyjną całej organizacji.
W tym artykule przedstawiamy sprawdzone strategie redukcji kosztów IT, ze szczególnym uwzględnieniem sprzętu refurbished, optymalizacji licencji, planowania wymiany infrastruktury oraz podejścia opartego na analizie całkowitego kosztu posiadania (TCO). Jako InterSID – firma IT z Bielska-Białej specjalizująca się w infrastrukturze IT dla firm produkcyjnych i przemysłowych – dzielimy się wiedzą zdobytą podczas lat współpracy z klientami z sektora MŚP i przemysłu.
Sprzęt refurbished – profesjonalnie odnowiony i z pełną gwarancją
Jednym z najskuteczniejszych sposobów na obniżenie kosztów infrastruktury IT jest wykorzystanie profesjonalnie odnowionego sprzętu komputerowego i sieciowego. Sprzęt refurbished to urządzenia, które przeszły kompleksowy proces regeneracji, testowania i certyfikacji, dzięki czemu oferują parametry zbliżone do nowych produktów – przy znacząco niższej cenie.
Komputery i stacje robocze refurbished
Profesjonalnie odnowione komputery klasy biznesowej, takie jak modele Dell OptiPlex, HP EliteDesk czy Lenovo ThinkCentre, to doskonały wybór dla firm poszukujących niezawodnych stacji roboczych w atrakcyjnej cenie. Urządzenia te są projektowane z myślą o wieloletniej eksploatacji w środowisku korporacyjnym i charakteryzują się:
- Wysoką trwałością – solidna konstrukcja i komponenty klasy enterprise zapewniają długą żywotność
- Łatwością serwisowania – modułowa budowa umożliwia szybką wymianę podzespołów i rozbudowę
- Kompatybilnością z oprogramowaniem biznesowym – pełna obsługa systemów Windows 10/11 Pro oraz aplikacji branżowych
- Oszczędnością rzędu 40-60% w porównaniu z ceną nowego sprzętu o zbliżonych parametrach
W przypadku firm produkcyjnych, gdzie komputery służą przede wszystkim do obsługi systemów ERP, zarządzania magazynem czy stanowisk biurowych, sprzęt refurbished spełnia wszystkie wymagania funkcjonalne przy znacząco niższym nakładzie finansowym.
Serwery refurbished – wydajność klasy enterprise
Serwery stanowią fundament infrastruktury IT każdej firmy. Odnowione serwery renomowanych producentów – Dell PowerEdge, HP ProLiant czy Lenovo ThinkSystem – oferują parametry techniczne wystarczające dla większości zastosowań biznesowych, w tym:
- Obsługa wirtualizacji (VMware, Hyper-V) i konteneryzacji
- Praca w środowiskach bazodanowych i aplikacyjnych
- Funkcje serwera plików, druku i backupu
- Obsługa systemów monitoringu produkcji i SCADA
Zakup serwera refurbished pozwala zaoszczędzić nawet 50-70% kosztów w porównaniu z nowym sprzętem, co jest szczególnie istotne dla firm, które potrzebują redundancji i wysokiej dostępności, a jednocześnie muszą racjonalnie zarządzać budżetem IT.
Przełączniki sieciowe (switche) i urządzenia sieciowe
Infrastruktura sieciowa to często pomijany, a jednocześnie krytyczny element środowiska IT. Profesjonalnie odnowione przełączniki sieciowe Cisco, HP/Aruba czy Juniper zapewniają stabilną i bezpieczną łączność w sieci firmowej. Switche refurbished klasy zarządzalnej (managed) oferują funkcje takie jak:
- Segmentacja sieci za pomocą VLAN
- Quality of Service (QoS) do priorytetyzacji ruchu
- Port mirroring i zaawansowany monitoring sieci
- Obsługa protokołów redundancji (STP, LACP)
- Power over Ethernet (PoE) dla kamer IP i telefonów VoIP
Dla firm produkcyjnych, gdzie sieć musi obsługiwać zarówno ruch biurowy, jak i komunikację z urządzeniami na hali produkcyjnej, odpowiednio skonfigurowane switche refurbished stanowią ekonomiczną i niezawodną alternatywę.
Drukarki i urządzenia wielofunkcyjne
Koszty druku w firmie potrafią stanowić zaskakująco dużą pozycję w budżecie IT. Odnowione drukarki laserowe i urządzenia wielofunkcyjne klasy biznesowej (HP LaserJet Enterprise, Lexmark, Xerox) oferują:
- Niższy koszt zakupu przy zachowaniu wysokiej wydajności druku
- Kompatybilność z tanimi zamiennikami tonerów
- Funkcje skanowania, kopiowania i faksowania w jednym urządzeniu
- Integrację z sieciowymi systemami zarządzania drukiem
Gwarancja na sprzęt odnowiony – bezpieczeństwo zakupu
Jedną z najczęstszych obaw związanych ze sprzętem refurbished jest kwestia gwarancji i wsparcia technicznego. Profesjonalni dostawcy, tacy jak InterSID, oferują pełną gwarancję na sprzęt odnowiony, która obejmuje:
- Gwarancję od 12 do 36 miesięcy w zależności od typu urządzenia
- Wsparcie techniczne – pomoc w konfiguracji, diagnostyce i rozwiązywaniu problemów
- Wymianę wadliwych podzespołów – szybka reakcja serwisowa minimalizująca przestoje
- Możliwość rozszerzenia gwarancji o dodatkowe usługi serwisowe
Każde urządzenie przed sprzedażą przechodzi wieloetapowy proces kontroli jakości, obejmujący testy obciążeniowe, diagnostykę komponentów, wymianę zużytych elementów (dyski, baterie, wentylatory) oraz aktualizację oprogramowania układowego (firmware). Dzięki temu klient otrzymuje sprzęt gotowy do pracy, z pewnością że będzie on działał niezawodnie.
Porównanie kosztów: nowy sprzęt vs refurbished
Aby zobrazować realne oszczędności, przeanalizujmy typowy scenariusz wyposażenia stanowisk pracy w firmie produkcyjnej zatrudniającej 50 pracowników biurowych:
Scenariusz: 50 stanowisk komputerowych
Wariant 1 – Nowy sprzęt:
- 50x komputer klasy biznesowej: 50 × 4 500 zł = 225 000 zł
- 50x monitor 24”: 50 × 1 200 zł = 60 000 zł
- Serwer: 35 000 zł
- Switch zarządzalny 48-portowy: 8 000 zł
- Razem: ok. 328 000 zł
Wariant 2 – Sprzęt refurbished:
- 50x komputer refurbished klasy biznesowej: 50 × 1 800 zł = 90 000 zł
- 50x monitor refurbished 24”: 50 × 500 zł = 25 000 zł
- Serwer refurbished: 12 000 zł
- Switch refurbished zarządzalny 48-portowy: 2 500 zł
- Razem: ok. 129 500 zł
Oszczędność: prawie 200 000 zł, co stanowi ponad 60% budżetu. Środki te można przeznaczyć na rozwój infrastruktury, szkolenia pracowników lub inne strategiczne inwestycje.
Całkowity koszt posiadania (TCO) – patrzenie szerzej niż cena zakupu
Analiza Total Cost of Ownership (TCO) to metodologia pozwalająca ocenić rzeczywisty koszt posiadania infrastruktury IT w całym cyklu jej życia. TCO uwzględnia nie tylko cenę zakupu, ale również:
- Koszty wdrożenia – instalacja, konfiguracja, migracja danych
- Koszty eksploatacji – energia elektryczna, chłodzenie, miejsce w serwerowni
- Koszty serwisu i utrzymania – przeglądy, naprawy, wymiana materiałów eksploatacyjnych
- Koszty licencji oprogramowania – systemy operacyjne, oprogramowanie biurowe, narzędzia bezpieczeństwa
- Koszty przestojów – straty wynikające z awarii i niedostępności systemów
- Koszty utylizacji – bezpieczne wycofanie sprzętu z eksploatacji i usunięcie danych
Jak obniżyć TCO w firmie produkcyjnej?
Firma InterSID pomaga klientom z sektora produkcyjnego i przemysłowego w kompleksowej optymalizacji TCO poprzez:
- Audyt istniejącej infrastruktury – identyfikacja nieefektywnych i przestarzałych komponentów
- Planowanie cyklu życia sprzętu – harmonogram wymiany zapobiegający nieplanowanym awariom
- Dobór optymalnych rozwiązań – łączenie nowego i odnowionego sprzętu w zależności od krytyczności zastosowania
- Standaryzację środowiska IT – ujednolicenie platform sprzętowych i programowych
- Proaktywny monitoring i zarządzanie – wczesne wykrywanie problemów i zapobieganie awariom
Optymalizacja licencji oprogramowania
Koszty licencji stanowią rosnącą część budżetu IT. Wiele firm przepłaca za oprogramowanie, nie wykorzystując pełni zakupionych licencji lub stosując nieoptymalne modele licencjonowania. Audyt oprogramowania i optymalizacja licencji to obszar, w którym można osiągnąć znaczące oszczędności.
Audyt oprogramowania – pierwszy krok do oszczędności
Profesjonalny audyt licencji oprogramowania pozwala uzyskać pełny obraz wykorzystania oprogramowania w organizacji. Proces ten obejmuje:
- Inwentaryzację zainstalowanego oprogramowania – skanowanie wszystkich urządzeń w sieci
- Porównanie z posiadanymi licencjami – identyfikacja nadmiarowych i brakujących licencji
- Analizę wykorzystania – które programy są faktycznie używane, a które leżą odłogiem
- Rekomendacje optymalizacyjne – propozycje zmian modeli licencjonowania, konsolidacji lub migracji
Wynik audytu często ujawnia, że firma posiada 20-30% nieużywanych licencji, za które regularnie płaci w modelu subskrypcyjnym. Eliminacja tych kosztów przynosi natychmiastowe oszczędności.
Modele licencjonowania – wybór optymalnego podejścia
Nowoczesne podejście do licencjonowania oferuje wiele opcji, z których każda ma swoje zalety i wady:
- Licencje wieczyste (perpetual) – jednorazowy zakup z prawem do bezterminowego użytkowania. Opłacalne przy długim cyklu użytkowania i stabilnych potrzebach.
- Subskrypcje (SaaS) – miesięczne lub roczne opłaty za dostęp do oprogramowania. Elastyczne, ale w dłuższej perspektywie droższe.
- Licencje wolumenowe – rabaty ilościowe dla firm kupujących wiele licencji jednocześnie.
- Open source – bezpłatne alternatywy dla wielu popularnych programów komercyjnych (np. LibreOffice zamiast Microsoft Office do podstawowych zastosowań).
Dobór właściwego modelu licencjonowania wymaga analizy specyficznych potrzeb firmy. InterSID pomaga klientom w wyborze najbardziej opłacalnego podejścia, uwzględniając zarówno bieżące potrzeby, jak i plany rozwoju organizacji.
Leasing vs zakup sprzętu IT – co się bardziej opłaca?
Decyzja między leasingiem a zakupem sprzętu IT to ważny element strategii optymalizacji kosztów. Każde podejście ma swoje uzasadnienie w zależności od sytuacji finansowej i operacyjnej firmy.
Zalety leasingu sprzętu IT
- Zachowanie płynności finansowej – brak konieczności angażowania dużego kapitału na początku
- Przewidywalność kosztów – stałe miesięczne raty ułatwiają planowanie budżetu
- Korzyści podatkowe – raty leasingowe stanowią koszt uzyskania przychodu
- Łatwość wymiany – po zakończeniu umowy można łatwo przejść na nowszy sprzęt
- Brak ryzyka utraty wartości – ryzyko amortyzacji ponosi leasingodawca
Zalety zakupu (w tym sprzętu refurbished)
- Niższy koszt całkowity – brak odsetek i opłat leasingowych
- Pełna własność – swoboda modyfikacji, rozbudowy i dalszej odsprzedaży
- Amortyzacja – możliwość odpisów amortyzacyjnych
- Elastyczność – brak zobowiązań umownych i ograniczeń użytkowania
Rozwiązanie hybrydowe
Często najlepszym podejściem jest strategia hybrydowa: leasing dla sprzętu krytycznego wymagającego najnowszej technologii (np. serwery produkcyjne) w połączeniu z zakupem sprzętu refurbished dla stanowisk, gdzie najwyższa wydajność nie jest priorytetem. Takie podejście pozwala optymalnie rozłożyć koszty i jednocześnie zapewnić odpowiedni poziom technologiczny.
Planowanie wymiany sprzętu IT
Brak systematycznego planowania wymiany sprzętu (ang. hardware refresh planning) prowadzi do sytuacji, w której firma eksploatuje urządzenia do momentu ich całkowitej awarii, ponosząc koszty przestojów, utraty danych i awaryjnych zakupów po cenach katalogowych.
Optymalny cykl wymiany sprzętu
Rekomendowane okresy eksploatacji dla poszczególnych kategorii sprzętu IT:
- Komputery stacjonarne i laptopy: 4-6 lat (refurbished może wydłużyć ekonomiczny cykl życia)
- Serwery: 5-7 lat (z możliwością rozbudowy pamięci RAM i dysków w trakcie eksploatacji)
- Przełączniki sieciowe: 7-10 lat (urządzenia klasy enterprise charakteryzują się długą żywotnością)
- Drukarki i urządzenia wielofunkcyjne: 5-7 lat (w zależności od obciążenia)
- Zasilacze awaryjne (UPS): 5-8 lat (z wymianą akumulatorów co 2-3 lata)
Strategia kaskadowej wymiany
Efektywnym podejściem jest kaskadowa wymiana sprzętu: najnowsze urządzenia trafiają na stanowiska wymagające najwyższej wydajności (np. inżynieria, projektowanie), a dotychczasowy sprzęt z tych stanowisk jest przekazywany na stanowiska o niższych wymaganiach (np. administracja, recepcja). To pozwala maksymalnie wykorzystać wartość każdego urządzenia.
Ekologia w IT – gospodarka obiegu zamkniętego
Optymalizacja kosztów sprzętu IT ma również istotny wymiar ekologiczny. Branża IT generuje ogromne ilości odpadów elektronicznych (e-waste), a świadome podejście do zarządzania cyklem życia sprzętu pozwala znacząco zmniejszyć negatywny wpływ na środowisko.
Recykling IT i odpowiedzialne wycofywanie sprzętu
Recykling IT obejmuje nie tylko fizyczne przetwarzanie komponentów elektronicznych, ale również:
- Bezpieczne usuwanie danych – certyfikowane kasowanie danych z dysków zgodnie z normami (np. NIST 800-88)
- Odzysk surowców – metale szlachetne, miedź, aluminium i inne materiały z urządzeń elektronicznych
- Regenerację podzespołów – części nadające się do ponownego użycia trafiają do procesu refurbishment
- Utylizację niebezpiecznych odpadów – baterie, tonery i inne materiały wymagające specjalnego traktowania
Gospodarka obiegu zamkniętego w IT
Gospodarka obiegu zamkniętego (ang. circular economy) w kontekście IT zakłada, że sprzęt nie jest jednorazowym produktem, lecz zasobem, który powinien być wykorzystywany jak najdłużej i jak najbardziej efektywnie. Model ten opiera się na trzech filarach:
- Wydłużenie cyklu życia – poprzez serwis, modernizację i refurbishment sprzętu
- Ponowne wykorzystanie – przekazanie sprawnych urządzeń do dalszego użytkowania (rynek wtórny, darowizny)
- Odpowiedzialny recykling – ekologiczne przetwarzanie komponentów, które nie nadają się do dalszej eksploatacji
Wybierając sprzęt refurbished, firma nie tylko oszczędza pieniądze, ale także aktywnie uczestniczy w redukcji śladu węglowego. Produkcja nowego komputera generuje średnio 300-400 kg CO2, podczas gdy proces odnowienia istniejącego urządzenia to zaledwie ułamek tej wartości.
ESG i raportowanie środowiskowe
Coraz więcej firm, w tym z sektora produkcyjnego, podlega obowiązkom raportowania ESG (Environmental, Social, Governance). Wykorzystanie sprzętu refurbished i odpowiedzialne zarządzanie elektroodpadami to konkretne działania, które można uwzględnić w raportach zrównoważonego rozwoju, poprawiając wizerunek firmy w oczach kontrahentów, inwestorów i klientów.
Praktyczne wskazówki dotyczące optymalizacji kosztów IT
Na podstawie wieloletniego doświadczenia InterSID we współpracy z firmami produkcyjnymi i przemysłowymi, przygotowaliśmy listę praktycznych wskazówek, które pomogą obniżyć koszty IT bez kompromisów w zakresie wydajności i bezpieczeństwa:
Konsolidacja i standaryzacja
- Ujednolicenie platform sprzętowych – mniejsza różnorodność oznacza niższe koszty serwisu i zarządzania
- Centralizacja zarządzania IT – jedno narzędzie do monitoringu i zarządzania zamiast wielu rozproszonych rozwiązań
- Wirtualizacja serwerów – konsolidacja wielu fizycznych serwerów na mniejszej liczbie maszyn, co obniża koszty energii, chłodzenia i utrzymania
Zarządzanie energią
- Konfiguracja zasad oszczędzania energii – automatyczne wyłączanie monitorów i usypianie komputerów
- Wybór energooszczędnego sprzętu – urządzenia z certyfikatem Energy Star
- Optymalizacja chłodzenia serwerowni – odpowiednie planowanie przepływu powietrza zmniejsza koszty klimatyzacji
Bezpieczeństwo jako element optymalizacji kosztów
Pozornie bezpieczeństwo IT to dodatkowy koszt, ale w rzeczywistości inwestycja w cyberbezpieczeństwo chroni przed znacznie większymi stratami wynikającymi z ataków ransomware, wycieku danych czy przestojów produkcyjnych. Do kluczowych elementów należą:
- Regularne aktualizacje oprogramowania i firmware
- Profesjonalny system backupu z testowanym przywracaniem danych
- Segmentacja sieci oddzielająca środowisko biurowe od produkcyjnego
- Szkolenia pracowników z zakresu cyberbezpieczeństwa
Dlaczego warto wybrać InterSID jako partnera IT?
InterSID to firma IT z Bielska-Białej, która od lat wspiera firmy produkcyjne i przemysłowe w budowaniu efektywnej i ekonomicznej infrastruktury informatycznej. Naszym klientom oferujemy:
- Profesjonalnie odnowiony sprzęt komputerowy i sieciowy z pełną gwarancją – komputery, serwery, switche, drukarki i inne urządzenia sprawdzone i gotowe do pracy
- Kompleksowy audyt infrastruktury IT – analiza obecnego stanu i rekomendacje optymalizacyjne
- Doradztwo w zakresie licencjonowania – dobór optymalnych modeli licencji i eliminacja zbędnych kosztów
- Planowanie i realizację wymiany sprzętu – harmonogramy modernizacji dostosowane do budżetu i potrzeb firmy
- Wsparcie techniczne i serwis – szybka reakcja na awarie i proaktywny monitoring infrastruktury
- Odpowiedzialną utylizację – bezpieczne wycofywanie starego sprzętu z certyfikowanym usunięciem danych
Jeśli chcesz obniżyć koszty IT w swojej firmie bez rezygnacji z wydajności i niezawodności, skontaktuj się z InterSID. Przygotujemy indywidualną ofertę dopasowaną do specyfiki Twojego przedsiębiorstwa.
Podsumowanie
Optymalizacja kosztów sprzętu i oprogramowania IT to proces wymagający strategicznego podejścia i znajomości rynku. Kluczowe elementy skutecznej optymalizacji to:
- Wykorzystanie sprzętu refurbished tam, gdzie nie jest wymagana najnowsza technologia
- Analiza TCO zamiast kierowania się wyłącznie ceną zakupu
- Regularny audyt oprogramowania i eliminacja zbędnych licencji
- Planowanie cyklu życia sprzętu zamiast reaktywnej wymiany po awarii
- Odpowiedzialne podejście ekologiczne łączące oszczędności z ochroną środowiska
- Współpraca z doświadczonym partnerem IT, takim jak InterSID, który zna specyfikę firm produkcyjnych
Inwestycja w optymalizację kosztów IT zwraca się szybko i przynosi wymierne korzyści finansowe, operacyjne i wizerunkowe. Nie czekaj – zacznij oszczędzać na infrastrukturze IT już dziś.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy sprzęt refurbished jest tak samo niezawodny jak nowy?
Tak, profesjonalnie odnowiony sprzęt klasy biznesowej przechodzi wieloetapowy proces kontroli jakości, obejmujący testy obciążeniowe, diagnostykę komponentów i wymianę zużytych elementów. Urządzenia te są objęte pełną gwarancją, a ich niezawodność w praktyce jest porównywalna ze sprzętem nowym. Kluczowe jest wybranie sprawdzonego dostawcy, takiego jak InterSID, który gwarantuje najwyższe standardy regeneracji.
Ile można zaoszczędzić wybierając sprzęt refurbished?
Oszczędności zależą od typu sprzętu i skali zakupu, ale typowo wynoszą od 40% do 70% w porównaniu z cenami nowych urządzeń. Na przykład komputer klasy biznesowej, który nowy kosztuje 4 000-5 000 zł, w wersji refurbished można nabyć za 1 500-2 000 zł. Przy zakupie sprzętu dla całej firmy oszczędności sięgają nawet kilkuset tysięcy złotych.
Jaką gwarancję otrzymuję na sprzęt odnowiony?
InterSID oferuje gwarancję od 12 do 36 miesięcy na sprzęt refurbished, w zależności od kategorii urządzenia. Gwarancja obejmuje naprawę lub wymianę wadliwych podzespołów oraz wsparcie techniczne. Istnieje również możliwość wykupienia rozszerzonej gwarancji i pakietów serwisowych.
Czy warto przeprowadzić audyt oprogramowania?
Zdecydowanie tak. Audyt oprogramowania ujawnia nieużywane licencje (średnio 20-30% w typowej organizacji), niezgodności licencyjne stanowiące ryzyko prawne oraz możliwości optymalizacji modeli licencjonowania. Oszczędności wynikające z audytu potrafią wynieść kilkanaście do kilkudziesięciu tysięcy złotych rocznie, nawet w średniej wielkości firmie.
Co to jest TCO i dlaczego jest ważne?
TCO (Total Cost of Ownership), czyli całkowity koszt posiadania, to metodologia analizy wszystkich kosztów związanych z infrastrukturą IT w całym cyklu jej życia – od zakupu przez eksploatację aż po wycofanie. Uwzględnia koszty zakupu, wdrożenia, energii, serwisu, licencji i utylizacji. Analiza TCO pozwala podejmować lepsze decyzje zakupowe, ponieważ najtańsze urządzenie w momencie zakupu może okazać się najdroższe w eksploatacji.
Leasing czy zakup sprzętu – co wybrać?
Wybór zależy od indywidualnej sytuacji firmy. Leasing jest korzystny, gdy firma chce zachować płynność finansową i regularnie wymieniać sprzęt na najnowszy. Zakup (szczególnie sprzętu refurbished) opłaca się, gdy priorytetem jest minimalizacja kosztów całkowitych i firma planuje dłuższą eksploatację urządzeń. Często najlepszym rozwiązaniem jest podejście hybrydowe, łączące oba modele.
Jak sprzęt refurbished wpływa na ekologię?
Wybór sprzętu refurbished znacząco redukuje ślad węglowy firmy. Produkcja nowego komputera generuje 300-400 kg CO2, podczas gdy proces odnowienia to ułamek tej wartości. Ponadto wydłużanie cyklu życia urządzeń zmniejsza ilość elektroodpadów i zużycie surowców naturalnych. Jest to konkretne działanie w ramach gospodarki obiegu zamkniętego, które można uwzględnić w raportach ESG.
Czy InterSID pomaga w utylizacji starego sprzętu?
Tak, InterSID oferuje kompleksową usługę wycofywania starego sprzętu IT, obejmującą certyfikowane usuwanie danych zgodnie z obowiązującymi normami bezpieczeństwa, ocenę sprzętu pod kątem możliwości dalszego wykorzystania lub regeneracji oraz odpowiedzialną utylizację komponentów, które nie nadają się do ponownego użycia. Dzięki temu klient ma pewność, że dane firmowe zostały bezpiecznie usunięte, a sprzęt został zagospodarowany w sposób zgodny z przepisami i zasadami zrównoważonego rozwoju.